{
  "code": null,
  "collection": "architecture",
  "href": "https://banes-lab.com/ontology#architecture-explainability",
  "id": "explainability",
  "kind": "quality-attribute",
  "layer": {
    "href": "https://banes-lab.com/ontology/schema#layer-correctness-core",
    "json": "https://banes-lab.com/json/records/layer/correctness-core",
    "label": "Correctness Core",
    "markdown": "https://banes-lab.com/records/layer/correctness-core.md",
    "ref": "layer:correctness-core"
  },
  "name": "Explainability",
  "ref": "architecture:explainability",
  "relations": [
    {
      "links": [
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology#architecture-traceability",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/architecture/traceability",
          "label": "Traceability",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/architecture/traceability.md",
          "ref": "architecture:traceability"
        },
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology/lexicon#lexicon-rationale-evidence",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/lexicon/rationale-evidence",
          "label": "Rationale/Evidence",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/lexicon/rationale-evidence.md",
          "ref": "lexicon:rationale-evidence"
        }
      ],
      "relation": "requires"
    },
    {
      "links": [
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology#architecture-governance",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/architecture/governance",
          "label": "Governance",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/architecture/governance.md",
          "ref": "architecture:governance"
        },
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology/lexicon#lexicon-trust",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/lexicon/trust",
          "label": "Trust",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/lexicon/trust.md",
          "ref": "lexicon:trust"
        }
      ],
      "relation": "reinforces"
    },
    {
      "links": [
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology/lexicon#lexicon-audit-and-debugging",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/lexicon/audit-and-debugging",
          "label": "Audit and Debugging",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/lexicon/audit-and-debugging.md",
          "ref": "lexicon:audit-and-debugging"
        }
      ],
      "relation": "enables"
    },
    {
      "links": [
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology/lexicon#lexicon-opaque-black-box-decisions",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/lexicon/opaque-black-box-decisions",
          "label": "Opaque Black-Box Decisions",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/lexicon/opaque-black-box-decisions.md",
          "ref": "lexicon:opaque-black-box-decisions"
        }
      ],
      "relation": "conflicts-with"
    },
    {
      "links": [
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology/lexicon#lexicon-model-complexity",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/lexicon/model-complexity",
          "label": "Model Complexity",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/lexicon/model-complexity.md",
          "ref": "lexicon:model-complexity"
        },
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology#architecture-artificial-intelligence-architecture",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/architecture/artificial-intelligence-architecture",
          "label": "Artificial Intelligence Architecture",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/architecture/artificial-intelligence-architecture.md",
          "ref": "architecture:artificial-intelligence-architecture"
        },
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology/schema#tension-artificial-intelligence-architecture-explainability",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/tension/artificial-intelligence-architecture-explainability",
          "label": "Artificial Intelligence Architecture / Explainability",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/tension/artificial-intelligence-architecture-explainability.md",
          "ref": "tension:artificial-intelligence-architecture-explainability"
        }
      ],
      "relation": "tensions-with"
    },
    {
      "links": [
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology/schema#tension-explainability-model-complexity",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/tension/explainability-model-complexity",
          "label": "Explainability / Model Complexity",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/tension/explainability-model-complexity.md",
          "ref": "tension:explainability-model-complexity"
        }
      ],
      "relation": "tensions"
    },
    {
      "links": [
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology/lexicon#lexicon-opaque-black-box-decisions",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/lexicon/opaque-black-box-decisions",
          "label": "Opaque Black-Box Decisions",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/lexicon/opaque-black-box-decisions.md",
          "ref": "lexicon:opaque-black-box-decisions"
        }
      ],
      "relation": "violated-by"
    },
    {
      "links": [
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology/lexicon#lexicon-evidence-citation",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/lexicon/evidence-citation",
          "label": "Evidence Citation",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/lexicon/evidence-citation.md",
          "ref": "lexicon:evidence-citation"
        }
      ],
      "relation": "refactored-by"
    },
    {
      "links": [
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology/schema#vocabulary-severity-contextual",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/vocabulary/severity-contextual",
          "label": "contextual",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/vocabulary/severity-contextual.md",
          "ref": "vocabulary:severity-contextual"
        }
      ],
      "relation": "severity"
    },
    {
      "links": [
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology#architecture-category-model-architecture",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/architecture-category/model-architecture",
          "label": "Model Architecture",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/architecture-category/model-architecture.md",
          "ref": "architecture-category:model-architecture"
        }
      ],
      "relation": "category"
    },
    {
      "links": [
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology#architecture-retrieval-augmented-generation",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/architecture/retrieval-augmented-generation",
          "label": "Retrieval-Augmented Generation",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/architecture/retrieval-augmented-generation.md",
          "ref": "architecture:retrieval-augmented-generation"
        },
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology#architecture-knowledge-graphs",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/architecture/knowledge-graphs",
          "label": "Knowledge Graphs",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/architecture/knowledge-graphs.md",
          "ref": "architecture:knowledge-graphs"
        },
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology#architecture-agentic-architecture",
          "json": "https://banes-lab.com/json/records/architecture/agentic-architecture",
          "label": "Agentic Architecture",
          "markdown": "https://banes-lab.com/records/architecture/agentic-architecture.md",
          "ref": "architecture:agentic-architecture"
        }
      ],
      "relation": "reinforced-by"
    },
    {
      "links": [
        {
          "href": "https://banes-lab.com/software-architecture/scale#systems-built-around-a-model",
          "json": "https://banes-lab.com/json/software-architecture/scale/systems-built-around-a-model",
          "label": "Systems built around a model",
          "markdown": "https://banes-lab.com/software-architecture/scale/systems-built-around-a-model.md",
          "ref": "chapter:/software-architecture/scale#systems-built-around-a-model"
        },
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology#architecture-category-model-architecture",
          "json": "https://banes-lab.com/json/ontology/principles/architecture-category-model-architecture",
          "label": "Model Architecture",
          "markdown": "https://banes-lab.com/ontology/principles/architecture-category-model-architecture.md",
          "ref": "chapter:/ontology#architecture-category-model-architecture"
        },
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology#architecture-category-observability-auditability-traceability",
          "json": "https://banes-lab.com/json/ontology/principles/architecture-category-observability-auditability-traceability",
          "label": "Observability / Auditability / Traceability",
          "markdown": "https://banes-lab.com/ontology/principles/architecture-category-observability-auditability-traceability.md",
          "ref": "chapter:/ontology#architecture-category-observability-auditability-traceability"
        },
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology#architecture-category-security-privacy-compliance-governance",
          "json": "https://banes-lab.com/json/ontology/principles/architecture-category-security-privacy-compliance-governance",
          "label": "Security / Privacy / Compliance / Governance",
          "markdown": "https://banes-lab.com/ontology/principles/architecture-category-security-privacy-compliance-governance.md",
          "ref": "chapter:/ontology#architecture-category-security-privacy-compliance-governance"
        },
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology/lexicon#lexicon-category-model-architecture",
          "json": "https://banes-lab.com/json/ontology/lexicon/lexicon-category-model-architecture",
          "label": "Model Architecture",
          "markdown": "https://banes-lab.com/ontology/lexicon/lexicon-category-model-architecture.md",
          "ref": "chapter:/ontology/lexicon#lexicon-category-model-architecture"
        },
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology/schema#the-vocabulary-severity",
          "json": "https://banes-lab.com/json/ontology/schema/the-vocabulary-severity",
          "label": "Severity levels",
          "markdown": "https://banes-lab.com/ontology/schema/the-vocabulary-severity.md",
          "ref": "chapter:/ontology/schema#the-vocabulary-severity"
        },
        {
          "href": "https://banes-lab.com/ontology/schema#the-resolutions",
          "json": "https://banes-lab.com/json/ontology/schema/the-resolutions",
          "label": "The resolutions",
          "markdown": "https://banes-lab.com/ontology/schema/the-resolutions.md",
          "ref": "chapter:/ontology/schema#the-resolutions"
        }
      ],
      "relation": "linked-from"
    }
  ],
  "summary": "The degree to which a model's decision comes with the evidence or attribution a reviewer needs to understand it.",
  "siblings": {
    "next": {
      "href": "https://banes-lab.com/ontology#architecture-model-safety",
      "json": "https://banes-lab.com/json/records/architecture/model-safety",
      "label": "Model Safety",
      "markdown": "https://banes-lab.com/records/architecture/model-safety.md",
      "ref": "architecture:model-safety"
    },
    "previous": {
      "href": "https://banes-lab.com/ontology#architecture-knowledge-graphs",
      "json": "https://banes-lab.com/json/records/architecture/knowledge-graphs",
      "label": "Knowledge Graphs",
      "markdown": "https://banes-lab.com/records/architecture/knowledge-graphs.md",
      "ref": "architecture:knowledge-graphs"
    }
  },
  "up": {
    "href": null,
    "json": "https://banes-lab.com/json/api/records/architecture",
    "label": "Architecture principles",
    "markdown": "https://banes-lab.com/api/records/architecture.md",
    "ref": "api:records/architecture"
  },
  "aliases": [],
  "exemplar": {
    "after": "const prediction = await model.predict(foo.features);\nconst explanation = await explainer.explain({\n  modelVersion: model.version,\n  input: foo.features,\n  prediction,\n});\nreturn { prediction, explanation };",
    "before": "return model.predict(foo.features);",
    "lang": "ts",
    "medium": "code"
  },
  "formedBy": null,
  "scope": [
    "model",
    "model-backed system",
    "decision flow"
  ],
  "severity": "contextual"
}
